H Ελλάδα ως «κομβικό κράτος» στην ευρύτερη περιοχή της ανατολικής Μεσογείου

Ομιλία στο EU Arab World Summit

Κυρίες και κύριοι,

Συγχαίρω τους διοργανωτές για την πρωτοβουλία αυτού του υψηλού επιπέδου συνεδρίου, που εξελίσσεται σε θεσμό. Σε  μια, από κάθε άποψη και γεμάτη προκλήσεις εποχή, φέρνει πιο κοντά την Ευρώπη με τον Αραβικό κόσμο.

Κατά κοινή ομολογία, δεν θα μπορούσε να υπάρξει ιδανικότερο σημείο πραγματοποίησής του από την Ελλάδα. Το σημείο που τέμνονται «τεκτονικές, γεωπολιτικές και πολιτιστικές πλάκες»  Ευρώπης και Μέσης Ανατολής.

Η Ελλάδα, κυρίες και κύριοι σύνεδροι, είναι ένα κομβικό κράτος.

Μια χώρα, ταυτόχρονα και αρμονικά, Ευρωπαϊκή, Βαλκανική  και Μεσογειακή.

Ως παλαιό μέλος της ΕΕ και του ΝΑΤΟ, είναι αναπόσπαστο κομμάτι του κόσμου του δυτικού ορθολογισμού, της δημοκρατίας και της ελεύθερης αγοράς με κοινωνικό πρόσωπο.

 Είναι κατά συντριπτική πλειοψηφία χώρα χριστιανική και ορθόδοξη. Ταυτόχρονα, λόγω της ιστορίας, του πολιτισμού και της γεωπολιτικής της θέσης γνωρίζει καλά και συνομιλεί με πλήρη άνεση με τον μουσουλμανικό και αραβικό κόσμο. Το πράττει με σεβασμό, που άλλωστε είναι αμοιβαίος, με παρρησία και βαθιά κατανόηση και για αυτό μπορεί να συνομιλήσει με ειλικρίνεια με τον Μουσουλμανικό και Αραβικό κόσμο.

 Δεν υπήρξαμε ποτέ αποικιακή δύναμη. Και θεμελιώδεις αρχές της εξωτερικής μας πολιτικής είναι οι σχέσεις καλής γειτονίας, και η μη ανάμειξη στα εσωτερικά των κρατών.

 Ταυτόχρονα ενισχύουμε, εμπλουτίζουμε και εμβαθύνουμε τις σχέσεις μας με το Ισραήλ.

 Με λίγα λόγια κάνουμε φίλους. Δεν “παράγουμε” εχθρούς και εχθρότητες.

 Και βέβαια, είμαστε μια δημοκρατική, σταθερή χώρα.

 Όχι μόνον τώρα, αλλά εδώ και 43 χρόνια, από την εποχή της κατάρρευσης της δικτατορίας των Συνταγματαρχών.

 Όλα αυτά, μαζί και αθροιστικά, κυρίες και κύριοι, καθιστούν, την Ελλάδα μια μοναδική περίπτωση.

 Ένα αληθινά κομβικό κράτος στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου.

 Παρά την οικονομική κρίση διατηρούμε ένα πολύ σημαντικό γεωπολιτικό πλεονέκτημα, το οποίο όμως δεν έχει ακόμα αξιοποιηθεί όσο και όπως θα έπρεπε.  

Παρά το ότι τα τελευταία δυόμισι χρόνια σε πολλές κατευθύνσεις χάθηκαν πολλές και σημαντικές ευκαιρίες, ο ρόλος της Ελλάδας ως γεφυροποιού δύναμης σταθερότητας, παραμένει αναντίρρητος, ειδικά όσον αφορά στις σχέσεις Ευρώπης και Αραβικού κόσμου που είναι ζωτικής σημασίας για όλες τις πλευρές.

Κυρίες και κύριοι σύνεδροι,

Πολλές από τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Ευρώπη συνδέονται άμεσα με τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή. Συνδέονται με τις δυναμικές που αναπτύσσονται στον Αραβικό κόσμο, είτε αυτές αφορούν σε γεωπολιτικά ζητήματα, σε θέματα ασφαλείας και τρομοκρατίας, ή στο προσφυγικό, είτε στην ενέργεια, στην οικονομία, στις επενδύσεις, στο περιβάλλον.

Δεν πρόκειται για μια παραδοσιακή - φιλοσοφική θα έλεγα- σχέση αιτίας και αιτιατού, αλλά για κάτι πολύ σημαντικότερο.  Πρόκειται για  μια διαρκή, αμφίδρομη σχέση. Μια σχέση ιστορικής όσμωσης που αναδεικνύει κοινές προκλήσεις, αλλά και κοινές ευκαιρίες.

Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι και η Ευρώπη αποτελεί για τον Αραβικό κόσμο την πρωταρχική πηγή ξένων επενδύσεων στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής, βασική πηγή αναπτυξιακής βοήθειας, αλλά και μια δύναμη, έναν ισχυρό παράγοντα,  που μπορεί να συμβάλει στη σταθερότητα και κατ’ επέκταση στην ευημερία της περιοχής.  

Όμως, για να συμβεί αυτό στον απαιτούμενο βαθμό, δηλαδή πιο ουσιαστικά και πιο αποτελεσματικά, χρειαζόμαστε μία Ευρωπαϊκή Ένωση - και μετά το Brexit - πιο ενοποιημένη, πιο ισχυρή, και γι’ αυτό πιο ικανή να προβάλει την οικονομική και γεωπολιτική της ισχύ με περισσότερη σιγουριά. Με σχέδιο και όραμα. Όραμα αμοιβαίου οφέλους.

 Παράλληλα, ο αραβικός κόσμος πρέπει να καταβάλει προσπάθεια ώστε να ξεπερασθούν χρόνια προβλήματα και εσωτερικές διαιρέσεις. Να επιταχύνει οικονομικές και άλλες μεταρρυθμίσεις που είναι απαραίτητες για την σταθεροποίηση των οικονομιών και των θεσμών των κρατών της περιοχής.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση μπορεί να βοηθήσει ενεργότερα και στη διαδικασία αυτή, εφόσον της ζητηθεί.

Πιστεύω ότι οι σχέσεις Ευρώπης και Αραβικού κόσμου χρειάζονται ένα νέο μεγάλο ποιοτικό βήμα μπροστά.

 Η Ελλάδα, ως κράτος μέλος που πιστεύει ακράδαντα στην εμβάθυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, να είστε σίγουροι πως μέσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση θα συνηγορήσει ενεργά, δραστήρια και με συνέπεια προς την κατεύθυνση αυτή.

 Και θέλω να υπογραμμίσω ότι σε αυτή τη σχέση έχουν ιδιαίτερο ρόλο να διαδραματίσουν οι Χριστιανοί που ζουν σε Αραβικές περιοχές αλλά και οι Μουσουλμάνοι που νόμιμα διαβιούν στην Ευρώπη.

 Οι άνθρωποι αυτοί είναι η εκατέρωθεν βάση της αναγκαίας επικοινωνίας και κατανόησης μεταξύ Ευρώπης και Αραβικού κόσμου.

Και η κατανόηση, Κυρίες και Κύριοι σύνεδροι, είναι σημείο κλειδί. Απαραίτητο κλειδί. Διότι, δυστυχώς, ζούμε σε καιρούς που υπάρχει υπερπληροφόρηση, αλλά δεν υπάρχει η ανάλογη κατανόηση. Και αυτό είναι ένα σημείο για το ποίο οφείλουμε να εργασθούμε. Ένας απαραίτητος στόχος,  όπου οι κυβερνήσεις μεν έχουν τον κεντρικό ρόλο, αλλά η συμβολή των πανεπιστημίων, των ΜΚΟ, των ιδιωτικών πρωτοβουλιών, της κοινωνίας πολιτών, των ΜΜΕ έχει τη δική της ξεχωριστή, ιδιαίτερη σημασία.

Το συμπέρασμα λοιπόν είναι ότι χρειάζεται μεγαλύτερη συνεργασία, μεγαλύτερη επικοινωνία. Και αυτός νομίζω ότι είναι ένας από τους στόχους που μπορούμε να θέσουμε εδώ, σε αυτό το φόρουμ, που πρέπει να αξιοποιήσουμε.

Ως προς την Ελλάδα:

Δεν μπορούμε να αρκούμαστε στην κεκτημένη ταχύτητα των παραδοσιακά καλών σχέσεων που έχει η χώρα μας με τον Αραβικό κόσμο.

Χρειάζονται νέες προσεγγίσεις και νέες ενέργειες.

Πρέπει να αναπτύξουμε τα ενεργειακά δίκτυα στην περιοχή, π.χ.  με πρωτοβουλίες και σχέδια,  όπως ο αγωγός East Med που επιτέλους ωριμάζει ύστερα από πολύχρονες προσπάθειες. Ο αγωγός αυτός θα συνδέσει τα ενεργειακά κοιτάσματα της Ανατολικής Μεσογείου με την Ευρώπη, εξασφαλίζοντας έτσι μεγαλύτερη ενεργειακή ασφάλεια σε αυτήν.

Και βεβαίως οφείλουμε εμείς οι Ευρωπαίοι να εξασφαλίσουμε τη διευκόλυνση και την επιτυχή υλοποίηση προγραμμάτων στο πλαίσιο της νότιας διάστασης της πολιτικής γειτονίας, ώστε να εξαχθεί σταθερότητα και ευημερία σε περιοχές που σήμερα οι κάτοικοί τους πλήττονται. Διότι η σταθερότητα και η οικονομική ανάπτυξη των χωρών της νότιας όχθης της Μεσογείου, για παράδειγμα, θα μειώσει τις μεταναστευτικές ροές, θα περιορίσει την ριζοσπαστικοποίηση των νέων και θα συμβάλει στην άμβλυνση σειράς σοβαρών προκλήσεων και προβλημάτων για την ΕΕ, αλλά και για τον Αραβικό κόσμο.

Παράλληλα, η χώρα μας πρέπει και μπορεί να είναι εύφορο έδαφος οικονομικής συνεργασίας και επενδύσεων.

 Έχει αποδειχθεί στην πράξη ότι αυτό δεν συμβαίνει στον βαθμό και με τον τρόπο που θα έπρεπε τα τελευταία δυόμισι χρόνια. Ξεπερασμένες, εδώ και δεκαετίες, νοοτροπίες αλλά και ελλειμματικές ικανότητες, είτε εμποδίζουν, είτε καθυστερούν την υλοποίηση επενδύσεων στη χώρα.

 Όμως, παρά το προβλήματα που ξέρουμε ότι σήμερα υπάρχουν, το κόμμα μου, η Νέα Δημοκρατία ως υπεύθυνη πολιτική δύναμη, αντίθετα απ’ ότι έκαναν ως αντιπολίτευση οι σημερινοί κυβερνώντες,  απευθύνει – απευθύνουμε - ανοικτή πρόσκληση ξένων επενδύσεων. Και αυτό δεν αποτελεί μόνο μια εθνική υποχρέωση, έτσι όπως εμείς την αντιλαμβανόμαστε. Είναι πίστη μας ότι η Ελλάδα, παρά τις σημερινές υπαρκτές δυσκολίες, πραγματικά αποτελεί μια μεγάλη επενδυτική ευκαιρία.

Γι’ αυτό και –όπως αναλυτικά έχει παρουσιάσει ο Πρόεδρός Κυριάκος Μητσοτάκης-  έχουμε ήδη διαμορφώσει  έναν στέρεο πυρήνα ξεκάθαρων προγραμματικών θέσεων για την προσέλκυση επενδύσεων, για τη δημιουργία ενός πιο θετικού, σταθερού και δημιουργικού επενδυτικού κλίματος για την επιτάχυνση της ανάπτυξης.

Με σταθερό φορολογικό περιβάλλον ώστε να υπάρχει προβλεψιμότητα και σαφήνεια των δεδομένων σχεδιασμού για τους επενδυτές.

Με τη μείωση της φορολογικής επιβάρυνσης των επιχειρήσεων.

Με επιτάχυνση των αδειοδοτικών διαδικασιών, όπου θα υπάρχουν ουσιαστικές διασφαλίσεις, αλλά όχι περιττή γραφειοκρατία.

Με ασφάλεια δικαίου - αυτό είναι πολύ κρίσιμο ζήτημα - και γρήγορη εκδίκαση των νομικών διαφορών.

Γι αυτά έχουμε δεσμευθεί ως Νέα Δημοκρατία.

Και πιστεύουμε ότι παρά την κρίση η Ελλάδα είναι ένας σταθερός πόλος έλξης ξένων επενδύσεων. Στην ενέργεια, στις κατασκευές, στον τουρισμό, στην εφοδιαστική αλυσίδα, στα logistics.

Αγαπητοί φίλοι που εκπροσωπείτε τον αραβικό κόσμο, εάν δεν έχετε ξεκινήσει, λοιπόν, να σχεδιάζετε επενδυτική δράση στην Ελλάδα, σας ενθαρρύνω να το ξεκινήσετε. Γιατί εμείς, μπορούμε να εγγυηθούμε ότι πολύ σύντομα το επενδυτικό περιβάλλον στην Ελλάδα δεν θα πάσχει από ιδεοληπτικές αγκυλώσεις και δυσλειτουργίες. Η Νέα Δημοκρατία θα κάνει άμεσα πράξη το τρίπτυχο:

·        Σταθερό φορολογικό σύστημα με μειωμένη φορολογία,

·        επιτάχυνση αδειοδοτήσεων,

·        ασφάλεια δικαίου.

 Κυρίες και Κύριοι σύνεδροι, κλείνοντας, επιτρέψτε μου να αναφερθώ ίσως στο πιο ζέον θέμα που επηρεάζει τις ευρωαραβικές σχέσεις.

Ένα κεντρικής σημασίας ζήτημα, που για πολλές δεκαετίες παραμένει ανοιχτό: το Παλαιστινιακό. Ένα αγκάθι στην ευρύτερη περιοχή. Καθοριστικό για τη περιφερειακή αλλά και παγκόσμια ειρήνη και σταθερότητα. Διότι η διαιώνισή αυτού του ζητήματος, μεταξύ πολλών άλλων τρέφει και τη μισαλλοδοξία μεταξύ Δύσης και Ισλάμ, μεταξύ του Ισραήλ και του Αραβικού κόσμου, οδηγεί στη ριζοσπαστικοποίηση των νέων και στην ενίσχυση των πάσης φύσεως τρομοκρατικών οργανώσεων και απειλών ασφαλείας.

Είναι βέβαιο ότι η διαδικασία επίλυσης χρειάζεται καινούργιο οξυγόνο. Και η εκτίμησή μας  είναι ότι καταλυτικό ρόλο μπορεί να έχει η Ε.Ε., ειδικά στην τρέχουσα συγκυρία των νέων και ρευστών ισορροπιών στη «Μεγάλη σκακιέρα».  Ώστε να εκπέμψουμε άμεσα ένα θετικό μήνυμα, με στόχο να επιτευχθεί μια πολυμερής πρωτοβουλία επανέναρξης αξιόπιστων συνομιλιών για την ειρήνη στην περιοχή.

 Ζητούμενο είναι να επιτευχθεί μια δίκαιη λύση στο Παλαιστινιακό με προβλέψεις και ισχυρές εγγυήσεις για το μεγάλο ζήτημα της ασφάλειας. Με την ίδρυση ενός ανεξάρτητου και βιώσιμου παλαιστινιακού κράτους. Ενός κράτους με βάση τα σύνορα  του 1967 και πρωτεύουσα που δεν θα μπορούσε να είναι άλλη από τα Ανατολικά Ιεροσόλυμα.

Και επειδή ακριβώς η Ελλάδα ως «κομβικό» κράτος, έχει τη δυνατότητα να συνομιλεί ειλικρινά και ουσιαστικά όχι μόνο με τις αμέσως εμπλεκόμενες πλευρές, αλλά και με παράγοντες που μπορούν να συμβάλουν στην επίλυση, θεωρούμε ότι η Αθήνα είναι σε θέση να διαδραματίσει έναν ιδιαίτερο, έναν θετικό ρόλο. Που να μικραίνει τις αποστάσεις και θα μεγαλώνει τις ελπίδες. Για ειρήνη, ασφάλεια και ευημερία των δύο λαών και δύο κρατών.

 Από αυτό το φόρουμ θα ήθελα να σας ανακοινώσω ότι η Νέα Δημοκρατία ως κυβέρνηση, μία από τις πρώτες πρωτοβουλίες που θα πάρει στο πεδίο της εξωτερικής πολιτικής θα είναι να ορίσει έναν Έλληνα ειδικό απεσταλμένο με τη μορφή roving ambassador για τη Μέση Ανατολή. Προκειμένου η Ελλάδα να έχει μια διακριτή, σημειολογικά και ουσιαστικά, παρουσία και συμβολή  στις προσπάθειες οικοδόμησης ενός ασφαλέστερου και ειρηνικού αύριο σε μία περιοχή που αληθινά την έχουμε, όχι μόνο στο μυαλό μας, αλλά και πολύ κοντά στην καρδιά μας.

Διότι θέλουμε την Ελλάδα να έχει ενεργό και παραγωγική συμβολή στα ζητήματα της περιοχής με μια στιβαρή εξωτερική πολιτική ανοικτών οριζόντων.

Αντίστοιχη με τη γεωπολιτική μας θέση και σύμφωνη με την ιστορία και τον πολιτισμό μας. Έναν πολιτισμό που ενώνει και δεν διχάζει.

Που μπορεί να δημιουργήσει  νέες προοπτικές αμοιβαίου οφέλους για όλους.