Ο ρόλος της Ελλάδας σε ασφάλεια και άμυνα

Άρθρο στην εφημερίδα "Η Καθημερινή"

Διανύοντας μια περίοδο διευρυμένης αβεβαιότητας, όπως η παρούσα, αρχίζει να γίνεται σαφές ότι συσσωρεύονται πλέον δυνάμεις ικανές να προκαλέσουν τεκτονικές αλλαγές σε γεωπολιτικό επίπεδο.

 

Το Brexit αλλάζει δομικά την Ευρώπη, η οποία αναζητεί τον δρόμο της μέσα από την κρίση. Η αντιμετώπιση της τρομοκρατίας γίνεται κεντρική προτεραιότητα εθνικής, αλλά και «συλλογικής» ασφαλείας. Το μεταναστευτικό κινδυνεύει να πάρει χαρακτηριστικά μετακίνησης πληθυσμών εάν δεν αντιμετωπισθούν οι αιτίες που το προκαλούν. Η ανάδυση του λαϊκισμού σε πολλές χώρες συνδυάζεται επικίνδυνα με τάσεις αυταρχισμού σε άλλες, δημιουργώντας ένα εν δυνάμει εκρηκτικό μείγμα. Και οι εθνικισμοί όχι μόνο γίνονται ορατοί στον ορίζοντα, αλλά αρχίζουν να οξύνονται και να απειλούν να αναζωπυρώσουν παλιές – ξεχασμένες εστίες έντασης. Και μάλιστα πολύ κοντά, στη γειτονιά μας.

 

Σε αυτό το πλαίσιο προκλήσεων ή και απειλών για την Ελλάδα κρύβονται γεωστρατηγικές ευκαιρίες που, αν αξιοποιηθούν κατάλληλα, μπορούν να αναδείξουν την γεωπολιτική αξία της χώρας, να συμβάλλουν στη διασφάλιση ενός περιβάλλοντος ειρήνης και σταθερότητας στην περιοχή μας και τελικά να υπηρετήσουν το εθνικό συμφέρον.

 

Ένα πολύ σημαντικό πεδίο είναι η μεγαλύτερη αξιοποίηση της συμμετοχής μας στη Βορειατλαντική Συμμαχία.

  

Η πρόσφατη σύνοδος των Υπουργών Εξωτερικών του ΝΑΤΟ στις Βρυξέλλες, με τη συμμετοχή και του αμερικανού υπουργού κ. Tillerson επιβεβαίωσε ότι διατηρείται η πρόθεση ενεργού συμμετοχής των ΗΠΑ στην ενίσχυση της ευρωπαϊκής και διεθνούς ασφάλειας. Όχι όμως χωρίς όρους. 

 

Η επίτευξη του ΝΑΤΟικού στόχου 2% του ΑΕΠ για τις αμυντικές δαπάνες, ενώ δημιουργεί κάποιες τριβές μεταξύ ΗΠΑ και Γερμανίας, δίνει ένα σημαντικό πλεονέκτημα στη χώρα μας η οποία είναι μια από τις πέντε, σε σύνολο 28, που εκπληρώνουν αυτήν την προϋπόθεση, μαζί με τις ΗΠΑ, το Ηνωμένο Βασίλειο, την Εσθονία και την Πολωνία.

Η αναβαθμισμένη αξιοποίηση της βάσης της Σούδας από τη Συμμαχία αποτελεί ένα απτό συγκριτικό πλεονέκτημα για τη χώρα μας, πάνω στο οποίο μπορεί να βασιστεί ένας πιο φιλόδοξος σχεδιασμός για την αξιοποίηση του γεωστρατηγικού μας πλεονεκτήματος στην κρίσιμη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου και της Μέσης Ανατολής.

 

Ταυτόχρονα, μας δίδεται η δυνατότητα να αξιοποιήσουμε την πιο ενεργή εμπλοκή της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του ΝΑΤΟ στις προσπάθειες καταπολέμησης της τρομοκρατίας. Στο πλαίσιο αυτό η Ελλάδα θα πρέπει να υποστηρίξει την ενίσχυση της συνεργασίας στην ανταλλαγή κρίσιμων πληροφοριών.

 

Την ίδια ώρα, το γεγονός ότι η Τουρκία εξελίσσεται σε έναν απρόβλεπτο, ή και αμφίβολο -κατά πολλούς- σύμμαχο για τη Δύση, δίνει στην Ελλάδα τη δυνατότητα περαιτέρω αξιοποίησης της γεωπολιτικής της αξίας.

 

Αυτό επιτυγχάνεται και με την αναβάθμιση και εμβάθυνση των διμερών σχέσεων αμυντικής συνεργασίας, με χώρες όπως το Ισραήλ.

 

Μια ακόμα ευκαιρία για τη χώρα μας εντοπίζεται στο γεγονός ότι αυτήν την εποχή στην Ευρωπαϊκή Ένωση, αναπτύσσεται –ειδικά μετά το Brexit- μια σοβαρή δυναμική ενίσχυσης της Ευρωπαϊκής συνεργασίας στους κρίσιμους τομείς της  ασφάλειας και άμυνας.

 

Σύμφωνα με την Ύπατη Εκπρόσωπο της Ένωσης για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας, Φεντερίκα Μογκερίνι, η νέα «ευρωπαϊκή προσέγγιση» στην ασφάλεια, βασίζεται στη δημιουργία εταιρικών σχέσεων, στην υποστήριξη της συμφιλίωσης και στην ενίσχυση της ανθεκτικότητας με στόχο την πρόληψη κρίσεων πριν από την εμφάνισή τους.

 

Η Ελλάδα έχει όλα τα εχέγγυα για πιο ενεργό και ουσιαστική συμμετοχή στις κοινές προσπάθειες αντιμετώπισης συμβατικών αλλά και υβριδικών απειλών «νέας γενεάς», όπως ο κυβερνοπόλεμος αλλά και οι νέες μορφές τρομοκρατίας.

Συμπερασματικά, η γεωπολιτική μας θέση, η υψηλή ποιότητα των ενόπλων δυνάμεών μας και η συμμετοχή μας στη Βορειοατλαντική Συμμαχία και την Ευρωπαϊκή Ένωση αποτελούν συστατικά στοιχεία, με τα οποία η χώρα μας διεκδικεί -φύσει και θέσει- κεντρικό ρόλο στη διαμόρφωση του μελλοντικού οικοδομήματος Άμυνας και Ασφάλειας στην Ευρωπαϊκή ήπειρο. Η Ελλάδα μπορεί να «παράγει» και να «εξάγει» σταθερότητα και ασφάλεια.

 

Η κυβέρνηση οφείλει να δει και αξιοποιήσει τις δυνατότητες και ευκαιρίες που παρουσιάζονται. Να στείλει ένα ξεκάθαρο μήνυμα ότι η Ελλάδα όχι μόνο θέλει, αλλά κυρίως ότι μπορεί να βρίσκεται στην πρωτοπορία των διαδικασιών ενίσχυσης της ευρωπαϊκής ασφάλειας, συμβάλλοντας ουσιαστικά στη θωράκιση της ειρήνης στην ευρύτερη περιοχή.    

Η ευκαιρία υπάρχει, αλλά δεν θα είναι πάντα εκεί.

 

Ο Γιώργος Κουμουτσάκος είναι Τομεάρχης Εξωτερικών της Νέας Δημοκρατίας και Βουλευτής της Β’ Αθηνών.

http://www.kathimerini.gr/904828/opinion/epikairothta/politikh/o-rolos-ths-elladas-se-asfaleia-kai-amyna