Η χώρα δεν χρειάζεται υπουργό Εξωτερικών μερικής απασχόλησης

Συνέντευξη στην εφημερίδα Έθνος και τον Σπύρο Μουρελάτο

 

Αναμένετε επιτάχυνση των πολιτικών εξελίξεων στην χώρα μας από την έγκριση των Συνταγματικών αλλαγών στα Σκόπια;

Ο τρόπος χειρισμού του θέματος των Σκοπίων από την κυβέρνηση έδειξε εξ αρχής ότι το ζήτημα δεν θα πέρναγε χωρίς μεγάλες αναταράξεις. Μια λύση με την οποία διαφωνεί η συντριπτική πλειοψηφία των πολιτών δεν μπορεί να εφαρμοστεί χωρίς να δοκιμάσει τα όρια της πολιτικής αντοχής. Όσο κι αν αυτή η κυβέρνηση έχει αποδείξει πως όταν πρόκειται για την επιβίωσή της  δεν ορρωδεί προ ουδενός, δεν κατάφερε να γλιτώσει από τις επιπτώσεις. Η κυβερνητική συμμαχία κλυδωνίζεται και απαξιώνεται. Διότι όταν τις συμμαχικές κυβερνήσεις δεν τις ενώνουν κάποιες κοινές αξίες ή προγραμματικές δεσμεύσεις, παρά μόνον ο κυνικός υπολογισμός νομής εξουσίας, τότε ο πολιτικός εκφυλισμός τους είναι αναπόδραστος.

Ποια τα πραγματικά περιθώρια επαναδιαπραγμάτευσης της Συμφωνίας των Πρεσπών από μία πιθανή αυριανή κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας; Δεν σας ανησυχεί μήπως η στάση, που έχετε τηρήσει σας απομονώσει διεθνώς;

Η Συμφωνία των Πρεσπών έχει ήδη δημιουργήσει τέτοια πολιτικο-διπλωματικά δεδομένα που η υπέρβασή τους απαιτεί τεράστια προσπάθεια. Τα κράτη ούτε αλλάζουν Συντάγματα σαν τα πουκάμισα, ούτε  μπαινοβγαίνουν σε αμυντικές συμμαχίες, όπως το ΝΑΤΟ. Θα βρεθούμε λοιπόν μπροστά σε διαμορφωμένες καταστάσεις.  Δεν υπάρχει αμφιβολία γι αυτό. Όμως για εμάς πρώτο μέλημα είναι το εθνικό συμφέρον. Ξέρουμε να αγωνιζόμαστε γι αυτό με αποφασιστικότητα και επιμονή. Σας θυμίζω το 2008 στο Βουκουρέστι. Παρά το ότι τα δεδομένα και η συγκυρία ήταν αρνητικά για την Ελλάδα, τελικά υπήρξε μια ομόφωνη απόφαση που δικαίωσε τις προσπάθειές μας. Συνοψίζω: Δεν υποτιμώ τις δυσκολίες που υπάρχουν μπροστά μας. Λαμβάνονται υπόψιν και συνυπολογίζονται. Αλλά δεν μας πτοούν. Εφόσον η μάχη είναι για το συμφέρον της πατρίδας, είμαστε αποφασισμένοι και έτοιμοι να τη δώσουμε. 

Το κόμμα σας στηλιτεύει καθημερινά την διγλωσσία, όπως αποτυπώνεται στις δημόσιες τοποθετήσεις των κ. Τσίπρα και Καμμένου. Τι κινδύνους εκτιμάτε ότι κρύβει η σύγχυση επί της εθνικής γραμμής;   

Τα εθνικά θέματα απαιτούν ξεκάθαρες γραμμές και σαφή μηνύματα. Δεν χωρούν θολά σημεία, παλινωδίες, ή αμφιταλαντεύσεις ως προς τις επιδιώξεις. Αυτό εκλαμβάνεται ως αδυναμία. Το αποτέλεσμα της επαναλαμβανόμενης διγλωσσίας στην εξωτερική πολιτική είναι διπλά αρνητικό: Όσοι βρίσκονται δίπλα μας αισθάνονται αβεβαιότητα, και όσοι βρίσκονται απέναντί μας αποθρασύνονται και ενθαρρύνονται προβάλλοντας περισσότερες διεκδικήσεις. Δυστυχώς η κυβέρνηση συνεχίζει να παραμένει δισυπόστατη. Ένας πολιτικός και διπλωματικός Ιανός που αντιμετωπίζει τα μεγάλα θέματα εξωτερικής πολιτικής χωρίς στέρεη στρατηγική θεώρηση. Χωρίς  να λαμβάνει υπόψιν το ιστορικό βάθος των ζητημάτων αλλά ούτε και το εύρος των επιπτώσεων. Το βλέπουμε και με το θέμα των 12 μιλίων. Πρόκειται για πρόχειρους και επικίνδυνους αυτοσχεδιασμούς που αντί να λύσουν προβλήματα, είτε τα επιτείνουν, είτε δημιουργούν επιπρόσθετα. 

Μπορείτε να μας εξηγήσετε τις συνέπειες της ανακοίνωσης Τσίπρα – Κοτζιά σχετικά με την επέκταση της αιγιαλίτιδας ζώνης στα 12 ναυτικά μίλια; Προς τι η αρνητική αντίδραση του κόμματος σας;

Η αντίληψη ότι «αρκεί ένα Προεδρικό Διάταγμα» για να εφαρμοστούν τα 12 ναυτικά μίλια είναι επικίνδυνα αφελής. Αυτή η ανακοίνωση ήταν μια ακόμα έξαρση εντυπωσιασμού. Ένα πυροτέχνημα με στόχο να ρίξει λίγο φως, για λίγα εικοσιτετράωρα στην υστεροφημία του απελθόντα Υπουργού των Εξωτερικών. Όμως το θέμα είναι εθνικό, δεν είναι προσωπικό. Ο κ. Κοτζιάς, χάριν εντυπωσιασμού, δέσμευσε τον πρωθυπουργό που χειροκροτούσε, χωρίς να έχει αίσθηση της βαρύτητας και των προεκτάσεων του θέματος. Στην αρχή συγκατένευσε, μετά όμως που κατάλαβε γιατί εμείς αντιδράσαμε από την πρώτη στιγμή. Αναγκάστηκε έτσι να προσθέσει επιπλέον βήματα ενημέρωσης και συνεννόησης με τις πολιτικές δυνάμεις, δηλαδή σοβαρής προετοιμασίας αντί για μια «απλή υπογραφή». 

 

Θεωρείτε αρνητική εξέλιξη την ανάληψη του Υπουργείου Εξωτερικών από τον πρωθυπουργό στον απόηχο της κόντρας Κοτζιά – Καμμένου;

Δεν είναι εύκολο για έναν Πρωθυπουργό να έχει ως παράλληλο καθήκον το ΥΠΕΞ. Ειδικά σε αυτή τη συγκυρία όπου πολλά μέτωπα είναι ταυτόχρονα ανοικτά. Η χώρα δεν χρειάζεται έναν υπουργό Εξωτερικών μερικής απασχόλησης και ειδικού σκοπού. Κατανοώ ότι ο κ.Τσίπρας θέλει να αφοσιωθεί στην υλοποίηση της, κατά τη γνώμη μας, επιζήμιας συμφωνίας των Πρεσπών. Κρίνεται γι αυτό. Όμως στην ατζέντα της εξωτερικής πολιτικής δεν υπάρχει μόνο το Σκοπιανό. Υπάρχει και η Τουρκία με την οποία οι σχέσεις μας έχουν τα γνωστά προβλήματα, εντεινόμενα μάλιστα το τελευταίο διάστημα. Στο Κυπριακό φαίνεται πως δημιουργείται εκ νέου μια δυναμική εξ ου και χρειάζεται η μεγαλύτερη δυνατή υποστήριξη της Λευκωσίας. Η εμβάθυνση των σχέσεων με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ και η βέλτιστη αξιοποίηση των ευκαιριών που δημιουργούνται. Η αποκατάσταση των σχέσεων με τη Ρωσία.  Αυτά είναι θέματα τα οποία απαιτούν διαρκή, σε βάθος παρακολούθηση και άμεση αντίδραση. Δεν αρκεί μια σύσκεψη την εβδομάδα για να ασκηθεί εξωτερική πολιτική και να διοικηθεί το νευραλγικό υπουργείο Εξωτερικών, που – δυστυχώς- τα τελευταία αυτά χρόνια η εικόνα του είναι αποκαρδιωτική.

Που το στηρίζετε αυτό;      

Είναι γενική η πεποίθηση στο Υπουργείο των Εξωτερικών ότι η περίοδος Κοτζιά το αφήνει βαριά τραυματισμένο, με σοβαρές δυσλειτουργίες και χαμηλό ηθικό. Η Διπλωματική Υπηρεσία υπέφερε από τον αυταρχικό συγκεντρωτισμό της πολιτικής ηγεσίας και από συμπεριφορές που συχνά απέπνεαν εκδικητικότητα και θύμιζαν διώξεις. Η προβληματική αυτή διοίκηση δεν είχε μόνον εσωτερικές επιπτώσεις. Επηρέασε συνολικότερα και τον τρόπο άσκησης της εξωτερικής πολιτικής της χώρας.  

Το ζήτημα των μυστικών κονδυλίων βρέθηκε στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης. Ποια είναι η θέση της Νέας Δημοκρατίας;

Η διαχείριση των μυστικών κονδυλίων πρέπει να πληροί ταυτόχρονα δύο προϋποθέσεις: τη διαφάνεια την οποία επιβάλλει η χρηστή διαχείριση και βέβαια την απαραίτητη εμπιστευτικότητα που προστατεύει τα εθνικά συμφέροντα.