Η μυστική διπλωματία πέθανε με τον Ρισελιέ

Συνέντευξή στην εφημερίδα Βήμα και τη δημοσιογράφο Δήμητρα Κρουστάλη.

Το 2018 ξεκινά με όλα τα εθνικά θέματα ανοικτά. Πως σχολιάζετε την κινητικότητα της κυβέρνησης;

Η ταυτόχρονη κινητικότητα που παρατηρείται το τελευταίο διάστημα σε κρίσιμα ζητήματα της εξωτερικής πολιτικής δεν έχει προέλθει από κάποια πρωτοβουλία ή επιλογή της κυβέρνησης. Την επέβαλαν οι εξελίξεις, η συγκυρία, και το ιδιαίτερο, συχνά πιεστικό, διεθνές ενδιαφέρον για  ταχεία διευθέτηση εκκρεμοτήτων. Ιδιαίτερα όσον αφορά στα Βαλκάνια. Η κινητικότητα όμως δεν είναι αυτοσκοπός. Το ζήτημα είναι εάν αυτή θα ωφελήσει ή όχι τα εθνικά συμφέροντα. Όλα κρίνονται από το αποτέλεσμα.

Υπονοείτε ότι η κυβέρνηση έχει δεσμευθεί να κλείσει όλα τα θέματα, ιδίως το Σκοπιανό;

Δεν θέλω να πιστέψω κάτι τέτοιο. Η λογική «λύση για τη λύση» δεν ταιριάζει με την εξωτερική πολιτική. Πρόχειρες και βεβιασμένες διευθετήσεις δεν αποτελούν επιλογή. Για αυτό και εγείρει ερωτηματικά η σπουδή του Υπουργού Εξωτερικών να ανακοινώσει, πριν καλά-καλά ξεκινήσει η διαπραγμάτευση, την επίλυση του ονοματολογικού και μάλιστα με “εξαιρετικά καλή πρόταση”, όπως είπε, στο πρώτο εξάμηνο του 2018. Είτε προτρέχει καλλιεργώντας σκόπιμα υπεραισιόδοξες προσδοκίες, είτε έχει ήδη δεσμευθεί με μυστική διπλωματία και υπό πίεση, για κάποια λύση, χωρίς μάλιστα προηγούμενη ενημέρωση των πολιτικών δυνάμεων. Στις σύγχρονες δημοκρατίες όμως, δεν είναι ανεκτή η μυστική διπλωματία. Αυτή πέθανε μαζί με τον καρδινάλιο Ρισελιέ.

Αν υπάρχει μια καλή λύση στο Σκοπιανό, γιατί να μην συμφωνήσει και η Νέα Δημοκρατία;

Εάν είναι τόσο καλή η πρόταση που προαναγγέλλει ο Υπουργός των Εξωτερικών γιατί δεν την υποστηρίζει αμέσως και ευθέως ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας; Από την άλλη, εάν οι κ.κ. Τσίπρας και Κοτζιάς δεν μπορούν ή δεν θέλουν να πείσουν τον κ. Καμμένο, πως πιστεύουν, εκ των προτέρων μάλιστα, ότι θα πείσουν την αντιπολίτευση; Αυτά δείχνουν μικροκομματική συμπαιγνία. Η Νέα Δημοκρατία, το έχει τονίσει ο  Κυριάκος Μητσοτάκης,  δεν προτίθεται να συμμετάσχει σε αυτό το θέατρο παραλόγου και μικροπολιτικών σκοπιμοτήτων. Να το ξεκαθαρίσουμε λοιπόν. Η κυβέρνηση έχει την ευθύνη της διαπραγμάτευσης. Όχι η αντιπολίτευση. Οφείλει λοιπόν να τοποθετηθεί πρώτη, με μια ενιαία θέση και με στήριξη του συνόλου της κυβερνητικής κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας. Εάν για ένα τόσο σοβαρό εθνικό ζήτημα δεν την έχει, τότε δεν υπάρχει αντικείμενο συζήτησης.

Δηλαδή θεωρείτε προσχηματική τη στάση του Πάνου Καμμένου;

Ο κ. Καμμένος έχει δώσει διπλή ψήφο εμπιστοσύνης στη σύνθετη ονομασία. Το 2007, ως βουλευτής και Υφυπουργός της Νέας Δημοκρατίας. Και το 2015, ως συγκυβερνών Υπουργός της κυβέρνησης Τσίπρα ο οποίος υποστήριξε «σύνθετη ονομασία με γεωγραφικό προσδιορισμό για όλες τις χρήσεις». Ο κ. Καμμένος λοιπόν έχει δώσει διπλή ψήφο εμπιστοσύνης στη σύνθετη ονομασία. Σήμερα όμως, ακόμα και μετά τη συνάντησή του με τον Πρωθυπουργό αναιρεί την ψήφο του. Η στάση του είναι διπλά αναξιόπιστη.  Είναι προσπάθεια εξαπάτησης των πολιτών. Με την κυνική αυτή μετάλλαξη προφανώς προσδοκά ότι θα διασφαλίσει την πολιτική του επιβίωση. Μάταιη προσπάθεια.

Η κυβέρνηση όμως κατηγορεί τη ΝΔ ότι δεν έχει ξεκαθαρίσει τη θέση της για το ονοματολογικό.

Η Νέα Δημοκρατία ως κυβέρνηση έπραξε το καθήκον της στο Βουκουρέστι. Έθεσε με θάρρος και παρρησία τη βάση για επίλυση του ζητήματος με όρους και προϋποθέσεις που διασφάλισαν το σεβασμό της ιστορίας μας και το συμφέρον της πατρίδας μας. Ταυτόχρονα ενημέρωνε τις άλλες πολιτικές δυνάμεις. Αυτό κάναμε εμείς, τότε, υπεύθυνα. Καμία σύγκριση με το σήμερα, όπου η κυβέρνηση επιμένει σε θολό πλαίσιο της διαπραγμάτευσης, καθώς έχει σοβαρό πρόβλημα συνοχής και δεν ενημερώνει τις άλλες πολιτικές δυνάμεις. Κρατά κλειστά τα χαρτιά της και τις πληροφορίες για τον εαυτό της.    Οφείλω να επισημάνω όμως, ως προς την ουσία, ότι οι συνθήκες σε σχέση με το 2008 έχουν αλλάξει. Δεν μπορούμε για παράδειγμα να ξέρουμε εάν υπάρχει μια σοβαρή αλλαγή δεδομένων στην ΠΓΔΜ, διπλωματικών, δομικών ή πολιτικών.  Ήδη, ο Πρόεδρος Ιβάνοφ διατύπωσε σαφώς πιο σκληρές θέσεις από τον Πρωθυπουργό Ζάεφ. Αυτά τα γνωρίζει η κυβέρνηση. Όχι η αντιπολίτευση. Συνεπώς, πρώτιστη σημασία έχει η ενιαία κυβερνητική θέση. Η Νέα Δημοκρατία θα τοποθετηθεί, όπως πάντα, με μόνο γνώμονα το εθνικό συμφέρον.

Εκτιμάτε ότι τα εθνικά θέματα μπορεί να γίνουν καταλύτης για πολιτικές εξελίξεις;

Τα εθνικά θέματα δεν θα πρέπει να τα βλέπουμε με αυτόν τον τρόπο. Ποιος όμως θα μπορούσε να αποκλείσει κάτι τέτοιο σήμερα, με αυτή την κυβέρνηση που τα υποτάσσει όλα στη διατήρηση της εξουσίας της;

Σε αυτήν την περίπτωση θεωρείτε ότι μπορεί να μην έχουμε ομαλή προεκλογική περίοδο; Πιστεύετε ότι η ένταση ενδεχομένως να εμποδίσει την αυτοδυναμία της ΝΔ;

Η Κυβέρνηση, σίγουρα θα πολώσει και θα διχάσει. Το κάνει συνέχεια. Όμως, τυχόν απόπειρα σύνδεσης κρίσιμων εθνικών θεμάτων με την προεκλογική περίοδο και με σκοπό να χρησιμοποιηθούν για να υπηρετηθεί η ένταση, κυοφορεί – το έχει δείξει πολλές φορές η πρόσφατη ιστορία μας- ολέθρια αποτελέσματα για τον τόπο. Όσον αφορά στη διεκδίκηση της αυτοδυναμίας από τη Νέα Δημοκρατία, αυτός είναι στόχος απολύτως εφικτός και δεν μπορεί να παρεμποδισθεί από τεχνάσματα, καιροσκοπικούς χειρισμούς και κατασκευασμένες εντάσεις.

Η ένταση με την Τουρκία σας ανησυχεί;

Το 2017 ήταν από τις χειρότερες χρονιές της τελευταίας εικοσαετίας όσον αφορά στην τουρκική παραβατικότητα και προκλητικότητα στο Αιγαίο. Συσσωρεύτηκε αρνητική δυναμική, και ανησυχώ ότι θα την βρούμε μπροστά μας. Η επίσκεψη Ερντογάν δυστυχώς δεν εκτόνωσε την κατάσταση. Το αντίθετο.  Βλέπετε τι έγινε με το γερμανικό ερευνητικό σκάφος. Νέο ανησυχητικό στοιχείο είναι ότι τα ελληνοτουρκικά έχουν ενταχθεί στην κομματική αντιπαράθεση στην Τουρκία. Τροφοδοτείται έτσι η αναθεωρητική πολιτική της Άγκυρας και αυξάνει η ένταση. Σε αυτά προστέθηκε η πρόσφατη κρίση με το θέμα του ασύλου στον έναν από τους «οκτώ», που έχει τις ρίζες της στις επιπόλαιες και προσβλητικές  διαβεβαιώσεις του κ. Τσίπρα προς τον τούρκο Πρόεδρο.  Κάτι που ουδέποτε διέψευσε το Μαξίμου.  Εν τω μεταξύ οι αφίξεις προσφύγων και μεταναστών από την Τουρκία αυξάνονται. Επιπλέον, σας πληροφορώ ότι τις τελευταίες ημέρες, η Άγκυρα εξέδωσε 3 ΝΟΤΑΜ με τις οποίες επιχειρεί παράνομα να δεσμεύσει, για ολόκληρο το 2018, περιοχές για ασκήσεις, που περιλαμβάνουν και χώρο ελληνικής κυριαρχίας. Παράλληλα, εξέδωσε νέες NAVTEX για τη διεξαγωγή ερευνών για υδρογονάνθρακες εντός της κυπριακής ΑΟΖ. Συμπερασματικά λοιπόν. Ναι, περιμένω και το 2018 διατήρηση, εάν όχι αύξηση της έντασης στις ελληνο-τουρκικές σχέσεις, καθώς και μεγαλύτερη αβεβαιότητα και μη προβλεψιμότητα στη γειτονική μας περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου. Η κυβέρνηση οφείλει να κινηθεί σε ευρωπαϊκό και Συμμαχικό επίπεδο για να αντιμετωπίσει την τουρκική συμπεριφορά.

Η βελτίωση στις σχέσεις μας με τις ΗΠΑ δεν θα παίξει ρόλο;

Είναι γνωστές οι θέσεις μας για τη χρησιμότητα των στενών σχέσεων και της ουσιαστικής, στρατηγικού χαρακτήρα, συνεργασίας με τις ΗΠΑ. Η Ελλάδα είναι ένα κομβικό κράτος στην Ανατολική Μεσόγειο. Οι νέες συνθήκες στην περιοχή και η αβεβαιότητα που συνοδεύει την Τουρκία, προσδίδουν στη συνεργασία αυτή νέες διαστάσεις, εύρος και βάθος. Ενδεικτικά σημειώνω ότι η επόμενη ανανέωση της συμφωνίας για τη βάση της Σούδας, με δεδομένη την ευρύτερη συγκυρία της περιοχής και της εποχής, είναι σκόπιμο να είναι μεγαλύτερης χρονικής διάρκειας, ακόμα και πενταετίας. Κάτι τέτοιο θα επέτρεπε, έναν αρτιότερο, μακρόπνοο σχεδιασμό αμοιβαίου οφέλους ασφάλειας.

http://www.tovima.gr/politics/article/?aid=930855